Ishirahamwe Christian Aid rifadikanije n’ayandi mashirahamwe nka GLID na RCBIF-Burundi, ryaratunganije uruganda, kw’igenekerezo rya 4 Ruhuhuma 2021, mu nyubakwa za La Detente, rwo guheraheza umugambi « Tubakuze » ufasha ikibano mu bijanye n’ingaburo. Uwo mugambi wari umaze iminsi 1000 urangurirwa mu makomine ya Rumonge na Nyanza-Lac.
« Tubakuze » umaze imyaka 3 kuva mu 2017, ukaba wafashije imitumba ishika 23 ya komine Rumonge kuri 15 yo muri Nyanza-lac. Intumbero nyamukuru yawo, kwari ukwunganira ibibondo biri munsi y’imyaka 5 ndetse n’abakenyezi bibungenze cokimwe n’abonsa eka n’abagendana umugera wa Sida mu bijanye n’ingaburo. Uwo mugambi ufashwe mu mugongo n’ishirahamwe Ellis-Hadwin Legacy.
Umugambi Twuzuzanye warafashije kandi mu bijanye no gushigikira abakenyezi mu bikorwa vyo kwiteza imbere bishingiye ku butunzi, ryongera ribaronsa ubushobozi bufatiye ku nyigisho z’ingene bokwifatira ingingo mu kugabanya ingendo yo gufungurira abana bari munsi y’imyaka itanu uko bitabereye.
Uko ibikorwa muri uwo mugambi vyari bitunganije
Abakenyezi b’umucobari mu runani,bihaye ingendo yo kwitangira abandi « mamans lumières » hamwe n’urunani rw’abihaye ihangiro ryo guhindura abandi ku mitumba ni bo baciweko kugira ngo uwo mugambi ushobore gutsimbatazwa n’ugukwiragira mu micungararo yaho. Hamwe n’ivyo, abakenyezi b’umuco 74 ku bakozi 319 bihaye ihangiro ryo guhindura abandi, barafashije abandi bakenyezi bibungenze n’abonsa bashika 3831.
Abana 34.159 barapimwe n’abakozi bishinze guhindura abandi mw’isekeza ryatunganijwe mu ntumbero yo kwegeranya ibitigiri vy’abana bafise ikibazo co gufungura nabi. Muri iryo sekeza, abana 630 vyagaragaye ko bafise ikibazo co gufungura nabi, barakurikiranwe na FARN basangwa ku muhana ku muhana. Ni mu gihe abagera kuri 117 vyabonetse ko basinzikajwe n’ikibazo co kudafungura neza bajanwe kwa muganga kugira ngo amagara yabo abanze abogorwe.
Muri Rumonge, abari basinzikajwe n’ukwo gufungura nabi imbere y’uko umugambi utangura bagera ku bice 0,5 %. Vyaragabanutse gushika ku bice 0,2%. Muri Nyanza-Lac ibice vyavuye kuri 1,4 % bija kuri 0,4 %.
Hejuru y’ivyo, inyigisho zijanye n’ivy’uburimyi ku bashika 2.493 zaratanzwe. Ingo 3.105 zo ku mitumba 37 zirashobora gufungura ingaburo yikwije kubw’uturima tw’igikoni. Muri iki gihe sa Coronavirus, ingo 3.008 zirafise ibikoresho vyo gukaraba n’amazi meza, ivyo bikaba ivyirato kw’ishirahamwe kuko ryafashije cane mw’ihimiriza biciye mu mugambi « TUBAKUZE ».
Ubuzima ku bakenyezi batari bake bwarahindutse
Uwo mugambi ntiwagarukirije gusa ku bijanye n’ingaburo. Warafashije no mu gufata ukuboko abakenyezi mu ntumbero yo kubashikana ku bushobozi bwo kurangura ibikorwa vyo kwiteza imbere mu bijanye n’ubutunzi. Muri iyo ntumbero nyene, ubuzima bw’abakenyezi 3.831 bwarahindutse biciye mu mashirahamwe yo kuziganya no kuguranana yitwa Village Saving and Loans Association (VSLA).
Spès Ndayikengurukiye, umwe mu bungukiye muri uwo mugambi, aba muri komine Rumonge, yibutse ukuntu yahigiye ibitari bike, arashinga intahe: « Biciye muri « Tubakuze » narize akamaro ko kubika umwimbu n’uguhindura ingene mfungura. Nk’uko biri no mu ngo zitari nke muri Rumonge, uko bukeye uko bwije imfungurwa nafungura zari umukeke n’ubugari bw’umwumbati. Uno munsi, kubw’inyigisho zijanye no kurima uturima tw’igikoni aho dutera imboga zikatuyoboka, turacishamwo tugafungura utuboga eka n’ivyamwa. Sinkekeranya ko n’aho ikiringo c’uwo mugambi uzoherera, tuzoguma twawufashe mu minwe ku buryo urama. »
Ha mpande y’ubumenyi uwo mugambi wunguye abatari bake, inyifato n’ibikorwa bijanye n’ugufungura neza, vyose bikeshwa Christian Aid n’ayandi mashirahamwe bikorana, hari n’ibindi vyahindutse mu kibano rusangi kubw’uwo mugambi: ukwumvikana, ukunywana n’ugufashanya hagati y’abakenyezi, ukwihesha agaciro n’ukuba imboneza mu kibano. Mwomenya ko abakenyezi 54 bahavuye batorwa ngo babe imboneza mu kibano, bane muri abo bakaba basanzwe ari abakuru b’imitumba. « Tubakuze, ntiyoramvye ».




