Jimbere

ikirundi French English
UBURIMYI

Umugambi wo guteza imbere isi ndimwa, woba ari wo nyishu?

Umwimbu mwiza, umutekano hamwe n’uburenganzira bwo gushobora gufungura, kugira uburenganzira kuri vya nkenerwa, gukorera isi ndimwa, ibijanye n’ibitsina hamwe n’urwaruka, … bikeneye gutorerwa inyishu n’umugambi wo guteza imbere isi ndimwa. Ku bw’ivyo, abarwanira uwo mugambi, haba ku mugabane wa Afirika canke ahandi, barasigura ukuntu ibikorwa vyabo bigira intamyi zifatiye ku gushaka kugira umwimbu mwinshi, hatarabwe ingaruka z’ibikoresho bizotuma uwo mwimbu uboneka: gukoresha umwavu w’ikizungu, itituka ry’isi hamwe no kurima ibiterwa bitandukanye, ukudashobora kugaburira abanyagihugu, gutakaza ubumenyi n’akaranga,… Kuri bo:«Uwo mugambi wo kurima usa nk’uwudashoboka ku gice kinini c’imiryango yo ku mitumba hama bigatuma badashobora kubandanya babaho neza mu gihe habaye ihindagurika ry’ibihe rifatanye n’inzara».

Ivyagaragaye mu mugambi wo guteza imbere isi ndimwa ku mugabane wa Afrika

Urwandiko rw’ikimenyeshamakuru Jeune Afrique, «Le potentiel méconnu de l’agroécologiqe africaine vanté en marge de la COP21», ziravuga ingingo nkurunkuru zo mu cegeranyo ca Oakland Institute ku bijanye «n’ubutunzi, imibano hamwe n’umutekano bifatiye ku mwimbu  mwiza» n’ingene uwo mugambi wo guteza imbere isi ndimwa wokorwa muri Afrika.

Gutandukanya imbuto zirimwa, gutera ubwoko bubiri bw’ibiterwa mu murima umwe, gufumbira isi ndimwa hakoreshejwe umwavu…Gukoresha ubwo buryo bwo kuteza imbere isi ndimwa, bworoshe gukoreshwa, bishobora kugira akamaro kanini. Ni ubwo buryo ishirahamwe ryigenga ry’abanyamerika Oakland Institute, ryakoresheje mu kwerekana ibibazo vy’ibidukikije, bakoresheje ubushakashatsi 33 bwagizwe ku banyagihugu bagize imiriyoni 2 y’imiryango yo kumitumba, muri Afrika iherereye mu maj’epfo ya Sahara hama bigashirwa ahabona hagati mukwa munyoyo. Oakland Institute irerekana nk’akarorero ko muri Tigray, mu gihugu ca Etiyopiya, umwimbu w’isoya waduze ku bice 60% hagati y’umwaka wa 2003 na 2006, mu gihe umwimbu wakoreshwa wo wari wagabanutse ku bice 40% muri ico gihe nyene. Muri sénégal ho, uwo mugambi wo guteza imbere isi ndimwa, watumye habaho ukwiyongera ku mwimbu w’umuceri, uva ku matoni 5,19 uja ku matoni 6,48 kw’ihegitari, mu gihe hagabanutse amritiro 3,2 y’umuti wo gupompa(Pesticide) hamwe n’amafaranga angana n’amadorari 60 yakoreshwa kuri hegitari imwe. Ku vyirwa 14 vyakozwe ku bijanye n’umwimbu w’umuceri muri sénégal, inyungu yagaragaye ko yaduze gushika kuma dorari 387


Ku bijanye no mu Burundi

Nzero 2016. CCFD-Terre solidaire hamwe na AFD (Agenge Française de Développement) bashizeho umugambi witwa Paies, umugambi wa mbere wo gufasha mu bijanye no guteza imbere isi ndimwa mu bihugu vya Mali, Niger na Burkinafasso hamwe no mu bihugu vy’ibiyaga binini nk’Uburundi, Urwanda hamwe na Congo.

Intumbero: Kwari kugira bafashe abanyagihugu kugira baronke ibifungurwa vyoroshe. Mu Burubdi, uwo mugambi uzoshirwa mu ngiro n’amashirahamwe 3, arizo Inades-Formation Burundi, Capad et Acord Burundi. Ivyavuye mu bikorwa vy’intango birashimishije.

Akarorero, mu buraruko bw’igihugu cacu, ahari hageramiwe n’ihindagurika ry’ibihe, ku mutumba wa Kigoma, intara ya Kirundo, Komine  Bugabira, mu kiringo c’umwaka, abanyagihugu bo kuri uwo mutumba barakoze ahashika ibirometero 200, bateragira ibiterwa bingana 100.000 hama bakingira n’ikiyaga Nagitamo. Ku bw’ivyo bikorwa, umwimbu wariyongereye  nk’incuro zibiri zuko vyahora, hama n’amafi ariyongera muri co Kiyaga

Igice ca mbere c’uwo mugambi «Paies» caraheze, igice ca kabiri catanguye mu kwezi kwa Nyakanga 2018, kw’izina ry’umugambi wa TAPSA, hama ugakorera mu bice bitanu vy’isi: Sahel, Afrika y’ibiyaga Binini, Moyen-Orient, Timor Oriental et Pays Andins.

Ubukurikira, muzomenyeshwa ingene uwo mugambi uriko urarangurwa mu Burundi

Sabikanya kuri
Click to comment

Leave a Reply

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.

To Top