Kubw’iyo mfashanyo, abagendana ubumuga bagiye kuza barakina agapira nk’abandi bose mbere n’amahiganwa atunganywe yaba ayahuza intara canke ibihugu . Bishikirizwa na Remy Ndereyimana aserukira ishirahamwe riharanira guha ikibanza kibereye abamugaye AIPH ku rwego rw’igihugu.
Ibikoresho bigera ku 353 bigizwe n’imipira yo gukina, ivyuma baterura, imeza zo gukinirako wa mukino bita ‘tennis de table’ … n’imipira yo kwambara 720 izohabwa abanyeshure nivyo biheruka gutangwa n’ubuserukizi bw’Ubufaransa mu Burundi. Hakaba ari mu ntumbero yo gushigikira igisata c’inkino ku bagendana ubumuga. Uwo mugambi uzomara imyaka 2 mu Burundi, uzokorera mu mashure asanzwe ashira mu ngiro indero idakumira nka FOREAMI, Ephphatha, Mirango1. Abamenyereza bashika kuri 13 baramaze gutegurwa mbere baza baratanguye igikorwa cabo. Intara zatangujwemwo vuba izo nkino zikaba ari Bubanza na Cibitoke nayo izindi 3 zisigaye arizo Ruyigi, Kirundo na Cankuzo zikaba zizoshikirwa hanyuma. Nk’uko bishikirizwa na Remy Ndereyimana aserukira ishirahamwe AIPH (Appui pour l’Integration des Personnes Handicapées) mu Burundi, ngo ni igikorwa co kwishimira kuko caje gishitsa indoto zari zihasanzwe z’uguharanira guteza imbere inkino mu bagendana ubumuga.
Remy Ndereyimana agira ati:« Hariho abantu bacibaza ko abamugaye ari abantu badashoboye ikintu na kimwe ariko burya umwe wese arafise impano kandi uwibaza ko atamugaye aba amugaye. Noneho rero bagiye kwibonera ko iyo ufise ubumuga haca havuka izindi ngabire. Nta mukino n’umwe ukinwa n’abibaza ko badafise ubumuga, abamugaye badashoboye usivye ko bamwe bakina bahagaze abandi bicaye. Imikino nka ‘Badmiton’, iyo kwoga, iy’amaboko, gusiganwa, yose irashoboka kandi bidatevye iratangura abarundi birabire izo mpano zari zarafuriwe».

Abamugaye b’ i Buganda ku gapira
Ni mu ntara ya Cibitoke. Ubasanze biyicariye mu kibuga wogira ngo ntaco bashoboye. Ariko hinge bagufatire agapira, baragahererekanya ugasigwa. Urukino rwabo ntiworora. Ngo uwutagira ukuguru na kumwe ntakina? Bakubesha.
Abdara Ndereyimana batazira Bagingi nta kuguru na kumwe yifitiye. Amaboko arisha niyo agendesha nk’uko avyivugira. Ariko umushize mu kibuga aracapa agapira bikagira inzira. Agira ati:« Agapira ndagakunda cane ahubwo nari naranizwe kuba kari karatevye gushika ku gatumba iwacu. Burya naho benshi bibaza ko abamugaye tudashoboye bakatwumvira impuhwe zirenze, vyinshi turabikora kandi natwe turakenera kwinonora imitsi nk’abandi bose».
I Gihanga muri Bubanza ho gute?
Aho vyakabereye ni kera, abagendana ubumuga bo muri zone Gihanga ngo barahakanye gupfana ingese mu mubiri. Ni mu mugwi Mwizero sitting Volley ball. Mu bagize uwo mugwi, abo amaguru atanyunyutse yose, kumwe nikwo usanga gukomeye. Ariko mu guhererekanya agapira hewe, ni wararaye. Barakayanga wohora uraraba.Uwaje kurorera atongeye amazi mu nkono niwe ahabonera.
Emmanueline Ndayishimiye, niwe ayoboye uwo mugwi. Agira ati:« Aha muri komine Gihanga nta mugwi w’umupira w’abagendana ubumuga wari warahigeze. Ariko ubu dufise umunezero nta ngere kuko natwe turinonora imitsi nk’abandi. Kuba uwu mugambi waraje vyaduteye intege kuko twahora twikengera ariko tumaze kubona ko dushigikiwe twaranezerewe cane. Nubwo hari aho dutaha twumva twahinyagaye tuzogumako kuko turakina abantu bakaza kurorera natwe tukiyumva ibiro» .
Ariko…
Intambamyi ntizibuze. Nk’uko Emmanueline abivuga, ngo bakunda kugira ibibazo vyo kwiyunguruza. Kubera ko usanga bava kure na kure ngo birabagora kwama bahura kenshi kugirango bagire isubiramwo ata dukinga bafise. Uwo abaserukira agasaba abo bose bogira ico baterereye ko bobafasha mu kubaronsa n’umwambaro ubaranga kuko ngo abababona bari mu kibuga bagira bati:Noneho rero vyakomeye vya bimuga vyasaze ». Ariko bakatubona mu mwambaro, bazobona ko turi abakinyi kandi dushigikiwe koko.
Jean Claude Nimbona asanzwe amenyereza abagendana ubumuga bo mu ntara ya Cibitoke nawe nyene aremeza ko ikibazo c’ukwiyunguruza ari nkoramutima. Agasaba kandi ko bokwubakirwa n’ibibuga vyabo kuko ikihasanzwe ari ikiri kw’ikomine gusa kandi giharatura aba bantu bamugaye iyo bariko barasiganirwa umupira. Aho rero ntibirengagije kumenyesha ko n’akanyota kabagatura iyo bahejeje gukina mu gihe vyasabwa ko biyuha akuya.
Remy Ndereyimana akaba akengurukira cane Ubufaransa ku mfashanyo bwahaye ishiramwe ry’abamugaye AIPH mu ntumbero yo kubashigikira mu gisata c’inkino, akizeza abamugaye bariko barimenyereza ko bazobishobora kuko n’imigwi iboneka nk’iyikomakomeye uwu munsi vyabanje kuyigora mu ntango.




