Amafaranga y’amanyaburaya ibihumbi 23 ni yo ubuserukizi bw’igihugu c’Ubufaransa mu Burundi bwaronkeje ishirahamwe ry’abanyamwema OPAB mu mwaka wa 2018. Hakaba hari mu mugambi wo kwegeranya abanyamwema baturubikwa mu miryango yabo, abari biga bahevye basubizwa mu mashure. Bishikirizwa na Moïse Nkengurutse aserukira iryo shirahamwe.
Ishirahamwe OPAB (Organisation des Personnes atteintes d’Albinisme du Burundi) rifise icicaro caryo mu ntara ya Gitega muri komine Gitega, karitiye Mushasha. Mu kigo iryo shirahamwe rikoreramwo haba abanyamwema bashika 11. Babiri muri bo bakaba biga kw’ishure Shingiro ry’i Nyabisindu rihegereye na yo abandi basigaye, bahakorera umwuga wo gushona. Abanyeshure b’abanyamwema bashika 76 ni bo iryo shirahamwe ryafashishije ibikoresho vy’ishure kubw’ubwo buryo bwatanzwe n’ubufaransa ndetse haranarangurwa n’iyindi migambi yo kwiteza imbere.
Kuki bakoraniye mu rupangu rw’ishirahamwe OPAB?
Nk’uko Moise abimenyesha, mu migambi iryo shirahamwe ryiyemeje ngo ni uko umunyamwema agize ibibazo bikomeye iyo aba ari hose baja ku mutora bakamushira mu bandi. Agira ati : « Mu bisanzwe nyamwema si uwo gushira mu rupangu kuko nawe arakenera kubana n’abandi, bagakina eka mbere bakagirirwa igishika. Ariko rero, hari abo wasanga baturubikwa cane mu miryango mbere bamwe bakanaturatuzwa bakangara. Bene abo rero turaheza tukabiyegereza bakabona ko atari bonyene ».
Noëlla Sibomana ni umwigeme w’umunyamwema yiga kw’ishure shingiro ry’i Nyabisindu akaba ari umwe mu bo ishirahamwe OPAB ryakiriye inyuma yo kwumva ikibazo yarafise. Agira ati : « Jewe mva mu ntara ya Ruyigi. Data yitavye Imana niga mu mwaka wa 4. Muri ico gihe nyene mama yaciye aduta mu nzu jewe na musanzanje yigira ku wundi mugabo. Amaze kugenda, vyaranse ko mbandanya ishure. Inyuma y’imyaka ibiri ntiga, amahirwe yaradusekeye, tubona uwuserukira ishirahamwe OPAB araje kudutora. Ni ho twasubizwa mw’ishure. Ubu jewe nkaba niga mu mwaka w’indwi ».
Aline ni umwigeme w’umunyamwema ava muri komine Nyabihanga mu ntara ya Mwaro. Uwo, yahebeye amashure yiwe y’intango mu mwaka wa gatandatu nk’uko avyivugira. Ngo yaripfuza kubandanya kwiga ariko kubw’uburyo buke bw’abavyeyi ntivyamushobokeye ko abandanya yiga. Agize ngo yikore ku miryango yabo isanzwe yifise, baranse kumwakira ngo yohava abakwegera (Hari mu 2014-2015). Ishirahamwe OPAB rimaze kubimenya, ryaramuzanye rimwigisha imyaka 2 rimumenya muri vyose, ubu akaba ari bitumwako mu kubarira impuzu.
Abanyamwema bose bari muri urwo rupangu barashimishwa cane n’uko inyuma yo guhura n’ibibazo bitandukanye bashizwe mu muryango mushasha, ubu ngo baratuje.
Babeshejweho n’iki?
Nk’uko Donavine Banyiyezako icegera c’umukuru w’iryo shirahamwe abimenyesha, abigishijwe imyuga yo kubarira impuzu, ngo hari aho baronka ibiraka vyo gushona gutyo bakaronka amafaranga abafasha kubaho, maze iminsi ikarengarenganako. Hejuru y’ivyo, hari udukorwa two kwiteza imbere nk’ukworora, kurima n’ibindi. Naho biri uko, hatabonetse ababafata mu mugongo ngo ntibiborohera.
Moïse Nkengurutse, akaba akengurukira Ubufaransa ku mfashanyo bwaronkeje ishirahamwe muri uwu mwaka wose urenganye aho nyamwema yafashijwe muri vyinshi. Agasaba n’ayandi mashirahamwe yoshimishwa n’umugambi wa OPAB ko bobaba hafi mu ntumbero yo gushigikira Nyamwema




