{"id":8221,"date":"2024-04-03T16:11:32","date_gmt":"2024-04-03T14:11:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/?p=8221"},"modified":"2024-04-20T14:14:38","modified_gmt":"2024-04-20T12:14:38","slug":"amakuru-afrika-ubuseruko-ntwarante-burundi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/amakuru-afrika-ubuseruko-ntwarante-burundi\/","title":{"rendered":"Ayaranze akarere mu ndwi ya nyuma ya Ntwarante 2024"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Uganda&nbsp;: ibiturire bivugwa mw\u2019iyubakwa ry\u2019ibarabara, ryatumye ishirahamwe ry\u2019Abashinwa rihagarikwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iryo barabara rikaba rihuza uturere twa Rukungiri-Kihihi-Ishasha\/Kanungu (mu buseruko bushira uburaruko bwa Uganda), ryasanuwe mu mugambi wo gukomeza uruja n\u2019uruza hagati y\u2019igihugu c\u2019Ubuganda n\u2019ibihugu bigize akarere k\u2019Afurika y\u2019Ubuseruko, kubw\u2019ubufasha bw\u2019ibanki y\u2019Afurika (BAD).<\/p>\n\n\n\n<p>Iryo shirahamwe ry\u2019Abashinwa ryitwa \u00ab&nbsp;Chico&nbsp;\u00bb rikaba ryagirizwa kuba ritigeze ritomora neza abo rizokorana mu bikorwa vyo gusanura iryo barabara, ivyagaragaye nk\u2019ibishobora kubamwo ubusuma n&rsquo;ibiturire, bishobora gutuma kandi ibikorwa bigenda nabi. Ibanki BAD ikaba yaciye ifata ingingo yo guhagarika ivyo bikorwa, ndetse ihanisha iryo shirahamwe ugutakaza uburenganzira bwo kuja mu mahiganwa y\u2019amasoko yo kwubaka mu kiringo c\u2019amezi 12, guhera igenerekerezo rya 28\/03\/2024.<\/p>\n\n\n\n<p>Si irya mbere, iryo shirahamwe ry\u2019Abashinwa \u00ab&nbsp;Chico&nbsp;\u00bb ryagirijwe gukora nabi, canke kutubahiriza amasezerano rigiriranira n\u2019ibihugu canke amashirahamwe mpuzamakungu. Nkuko vyandikwa na <a href=\"https:\/\/cutt.ly\/aw8dRaf2\">The Monitor<\/a>, mu 2019, ryitwariwe muri sentare ya Kisii, mu gihugu ca Kenya, inyuma yaho ryagirijwe amanyanga mu gukota amatongo yo gukoreramwo, no gukora ubuguzi bidaciye mu mategeko itongo ry\u2019umurimyi. Mu 2022, iryo shirahamwe ryarahagaritse ibikorwa vyo kwubaka ibarabara rihuza uturere twa Isebania na Kisii, muri Kenya, aho ryasaba ko ryobanza guhabwa amafaranga y\u2019ibirarane rifitiwe, imbere yuko ribandanya ibikorwa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>RDC&nbsp;: \u00ab&nbsp;Umugwi M23 uriko wigarurira uburere, ku rugero bw\u2019akataraboneka&nbsp;\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umukuru w\u2019ubutumwa bw\u2019Umuryango mpuzamakungu bwo kubungabunga amahoro muri Repuburika ya Demokarasi ya Congo (MONUSCO) avuga ko umugwi M23 ukomeje \u00ab&nbsp;gutera intambwe cane no kwagura ubutaka ugenzura ku rugero rutari bwarigeze bubaho imbere&nbsp;\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>Bintou Keita yavuze ko kuva muri kigarama&nbsp; umwaka w\u2019i 2023, \u00ab&nbsp;imirwano yakajije urugero&nbsp;\u00bb mu buseruko bw\u2019igihugu hagati y\u2019ingabo za Reta ya RDC (zitwa FARDC) n\u2019abazifasha, n\u2019umugwi wa M23 urwanya ubutegetsi. ONU n\u2019ibihugu bikomeye vya rutura, nk\u2019Amerika n\u2019Ubufaransa, vyakomeje gusaba ko indwano ihagarara, ikibazo kigakemurwa mu nzira ya poritike.<\/p>\n\n\n\n<p>Uyu mukuru wa MONUSCO yavuze ko uko ibintu bimeze mu rwego rw\u2019umutekano \u00ab&nbsp;bishobora guhindagurika akanya ku kanya kandi biteye impungenge&nbsp;\u00bb. Yongeye gusaba imigwi yose yitwaje ibirwanisho, irimwo na M23 gushira ibirwanisho hasi. Yavuze ko ku ruhande rwa Reta ya Congo, abategetsi bakwiye gukomeza kuba mu mugambi ugamije amahoro wo ku rwego rw\u2019akarere no mu gihugu.<\/p>\n\n\n\n<p>Muri ico kiganiro yagiraniye n\u2019abamenyeshamakuru bari i New York ku cicaro gikuru ca ONU, Bintou Keita yavuze ko ikibazo c\u2019umutekano muke cateje akaga gakomeye ku mibereho, abanyagihugu bata ingo zabo bahungira imbere mu gihugu ku rugero rutari rwarigeze kubaho.<\/p>\n\n\n\n<p>Imbere yaho, uyu mukuru wa MONUSCO yamenyesheje mu kanama k\u2019Umutekano ka ONU uko ikibazo c\u2019umutekano gihagaze ubu mu buseruko bwa RDC, amezi atatu inyuma y\u2019ikindi kiganiro nk\u2019ico n\u2019ako kanama.<\/p>\n\n\n\n<p>Keita yabwiye abamenyeshamakuru ko igikorwa ca gisirikare ca MONUSCO na FARDC, ciswe \u2018Operation Springbok\u2019, catanguye muri munyonyo 2023, mu kubuza M23 kuba yofata igisagara ca Goma na Sake kibandanya, kandi impande zompi \u00ab&nbsp;zikorana ibikorwa vya gisirikare vyinshi&nbsp;\u00bb mu kurinda abanyagihugu mu ntara ya Kivu ya Ruguru na Ituri zo mu buseruko, nkuko vyandikwa na <a href=\"https:\/\/shorturl.at\/iqAE1\">BBC<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kenya&nbsp;: igisata c\u2019abarukerarugendo cinjije uburyo bwinshi mu 2023 ugereranije no mu myaka iheze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amafaranga agera ku miriyaridi 352 n\u2019igice y\u2019ama shiringi (yababa imiriyaridi 2,7 z\u2019amadorari y\u2019amerika) niyo ico gisata cinjije mu mwaka w\u2019i 2023. Ibiharuro vyerekana ko ubwo buryo bwiyongereye ku rugero rw\u2019ibice 31,5%, ugereranije nayinjiye mu mwaka w\u2019i 2022.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayo mafaranga yinjiye mu 2023 akaba aharurwa nka menshi ico gihugu cinjije biciye mu gisata c\u2019Abarukerarugendo, kuva aho ikiza ca COVID-19 gitanguye kuvugwa. Imbere yuko ico kiza gitera, ico gisata cari cinjije uburyo bugera ku miriyaridi 2,24 z\u2019amadorari, aho haharurwa ko ingenzi zigera ku miriyoni 2 zari zagendeye ico gihugu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kenya gifatwa nk\u2019igihugu co mu karere k\u2019Afurika y\u2019Ubuseruko cakira ingenzi nyinshi ku mwaka, aho mu 2023, abarenga ibihumbi 260 baje bava muri Amerika, abarenga ibihumbi 200 bava muri Uganda, abarenga 150 baza bava muri Tanzania. Tubikesha <a href=\"https:\/\/shorturl.at\/qJS45\">Citizen Digital<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rwanda&nbsp;: Reta yatanguye isekeza ryo guharura inyubako zayo zidakorerwamo, kugira ngo zivyazwe umusaruro<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umuyobozi w\u2019Ikigo kijejwe kugenzura inyubako mu Rwanda, RHA, Rukaburandekwe Alphonse, yavuze ko Reta yatanguye guharura inzu zayo zidakoreshwa, mu kuraba uko zishobora kuvyazwa umusaruro. Mu bihe bitandukanye, abanyagihugu bakunze gutunga urutoke inzu za Reta zononekaye kuko zidakorerwamo, ndetse bakagera aho basaba kuzihabwa kugira ngo bazikoreshe.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu turere twa Rusizi na Nyamasheke co kimwe n\u2019ahandi mu gihugu, hagaragara inyubako za Reta zigenda zononekara kuko zitagikorerwamo. Abanyagihugu baganiriye n\u2019ikinyamakuru ca Reta <a href=\"https:\/\/shorturl.at\/bkJR5\">RBA<\/a> bavuga ko iki ari igihombo kuri Reta no kuri bo ubwabo, kuko izi nyubako zidakoreshwa mu nyungu rusangi canke ngo zihabwe abashobora kuzivyaza umusaruro.<\/p>\n\n\n\n<p>Umuyobozi wa Rwanda Housing Authority, Rukaburandekwe Alphonse, yavuze ko hariko hakorwa isekeza ryo guharura inzu za Leta zishaje zidakorerwamwo. Agira ati \u201cHari inzu zidakoreshwa bitewe n\u2019impamvu nyinshi. Ni ikibazo tuzi, reka tubanze tuziharure, tumenye ngo ni zingahe, muri buri karere. Zimeze gute&nbsp;? Umugambi w\u2019ikizokurikira uzoza ku co iharurwa rizotanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Uretse inzu za Reta zishaje zitagikoreshwa, mu Turere twa Rusizi na Nyamasheke hanagaragara izindi nyubako zubakishijwe mu mafaranga ya Reta ngo zizokoreshwe mu nyungu rusangi, ariko ubu zikaba zidakoreshwa no ku rugero rwa 10%. Zimwe muri zo ni inyubako ya Kaminuza y\u2019u Rwanda, ishami rya Rusizi n\u2019izindi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tanzania yagiraniye amasezerano na Kenya yo kworosha ihanahana ry\u2019ibidandazwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muri ayo masezerano, ku ruhande rumwe, Kenya yemeye kwakira ibinyobwa nk\u2019umuvinyu witwa Konyagi, n\u2019ibiti biva muri Tanzania.<\/p>\n\n\n\n<p>Ku rundi ruhande, Tanzania yemeye kwakira icayi kiva muri Kenya, urudandazwa rwari rwarahagaritswe. Izo ngingo zose zikaba zafashwe inyuma y\u2019inama yahuje abaserukizi baraba ivy\u2019ubudandaji muri ivyo bihugu vyompi, mu ndwi twaraye turangije, nkuko vyandikwa na <a href=\"https:\/\/shorturl.at\/ckqEH\">The EastAfrican<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Naho biri uko, hari ibidandazwa bigera kuri 11 bitaremerwa guhanahanwa hagati y\u2019ivyo bihugu vyompi. Aho twovuga nk\u2019inkoko n&rsquo;amagi, inyama, amata,\u2026 Ivyo rero bikaba bizoganirwa mu nama yimirije muri mukakaro 2024.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uganda&nbsp;: ibiturire bivugwa mw\u2019iyubakwa ry\u2019ibarabara, ryatumye ishirahamwe ry\u2019Abashinwa rihagarikwa Iryo barabara rikaba rihuza uturere twa Rukungiri-Kihihi-Ishasha\/Kanungu (mu buseruko bushira uburaruko bwa Uganda), ryasanuwe mu mugambi wo gukomeza uruja n\u2019uruza hagati y\u2019igihugu c\u2019Ubuganda n\u2019ibihugu bigize akarere k\u2019Afurika y\u2019Ubuseruko, kubw\u2019ubufasha bw\u2019ibanki y\u2019Afurika (BAD). Iryo shirahamwe ry\u2019Abashinwa ryitwa \u00ab&nbsp;Chico&nbsp;\u00bb rikaba ryagirizwa kuba ritigeze ritomora neza abo rizokorana mu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":8222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[591,258],"tags":[566],"coauthors":[572],"class_list":["post-8221","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inkuru-zo-mu-karere","category-itorokanirizo-ryuruganda-rwa-jimbere","tag-amakuru-ya-eac"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8221"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8229,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8221\/revisions\/8229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8221"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}