{"id":8009,"date":"2023-12-24T00:13:19","date_gmt":"2023-12-23T23:13:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/?p=8009"},"modified":"2023-12-24T00:14:01","modified_gmt":"2023-12-23T23:14:01","slug":"amabi-akorerwa-abakenyezi-hari-abagabo-bakibona-gukubita-umugore-agateka-burundi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/amabi-akorerwa-abakenyezi-hari-abagabo-bakibona-gukubita-umugore-agateka-burundi\/","title":{"rendered":"Amabi akorerwa abakenyezi: \u00ab\u00a0Hari abagabo bakibona gukubita umugore nk\u2019agateka\u00a0\u00bb"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mu Burundi abakenyezi n\u2019abigeme barahohoterwa mu buryo butandukanye bagasinzikarizwa umubiri, bagaturubikwa canke bagasuzugurwa haba mu ngo, mu kibano eka mbere no mu nzego zifata ingingo. Ibiharuro vyashizwe ahabona mu rukurikirane rw\u2019iminsi 16 yahariwe kugwanya amabi akorerwa abakenyezi vyerekana ko abakenyezi n&rsquo;abigeme barenga 281 ari bo bamaze gukorerwa amabi afatiye ku gitsina mu Burundi kuva mu ntango z&rsquo;umwaka wa 2023 gushika mu ntango z&rsquo;ukwezi kwa Kigarama 2023.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mu Burundi nk\u2019uko bivugwa na Emile Mworoha, umuhinga mu vya kahise akaba n&rsquo;umwigisha muri za kaminuza, avuga ko hari imvugo n\u2019imigirwa imwe imwe ikorwa n\u2019abagabo kugira bacinyize umukenyezi. Imigani nka \u00ab\u00a0nta nkokokazi ibika isake ihari, nta karamu y&rsquo;umugore\u00a0\u00bb n&rsquo;iyindi nk\u2019iyo yarigije abakenyezi kure y&rsquo;ubutwari bafise, bituma bafata umugabo nk&rsquo;umutware, maze bo bakibona nk\u2019abadashoboye. Nayo umugenzo wo \u00ab\u00a0gushinga amashiga: aho umugabo akubita umugore wiwe ngo urugo rurame uza usinzikariza abakenyezi umubiri.<\/p>\n\n\n\n<p>Ku bwa Mworoha, abagabo babona gukubita umugore nk&rsquo;agateka. Umugenzo wo \u00ab\u00a0Gushinga amashiga\u00a0\u00bb (umugabo amaze gukubita umugore niho yagira ijambo mu bandi bagabo) wakubagura abakenyezi.\u00a0\u00bb Emile Mworoha ati: \u201cKu ntwaro ya cami, umukenyezi ntiyahabwa ijambo ahari abagabo ngo abe umutware. Kudashira abakenyezi mu Bashingantahe, kudatorana amatongo mu muryango vyarimye ijambo umukenyezi. Abakenyezi ntibaja mu butware kiretse umwamikazi yashobora gutwara igihe apfakaye uwusubirira umwami akiri ifyufyu. Atarakura.\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Yemeza ko naho biri ukwo, iterambere ririko rirazana impinduka, kuko aho hambere amashure yari ay&rsquo;abahungu gusa: Umwana w&rsquo;umwigeme ntiyashirwa mw&rsquo;ishure. Bavuga ngo \u00ab\u00a0nta karamu y&rsquo;umwigeme\u00a0\u00bb. Uyo muhinga mu vya kahise akishimira ko ubu abigeme basigaye biga, abakenyezi bakaja mu nzego zifata ingingo mu gihugu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Amategeko akingira abakenyezi ashingwe kandi ashirwe mu ngiro<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Emile Mworoha&nbsp; amenyesha ko n\u2019ubwo abavugira agateka k\u2019abakenyezi baguma bitanga uko bashoboye, ariko intambamyi z\u2019abakibona umukenyezi nk\u2019uwudashoboye zikiriho kandi zikwiriye gutorerwa umuti. Agira ati: \u00ab\u00a0Amategeko akingira abakenyezi ashingwe kandi ashirwe mu ngiro. Haveho ubusumbasumbane bw&rsquo;umuhungu n&rsquo;umwigeme. Dushire abakenyezi bo ku mitumba mw&rsquo;iterambere rirama naho bigoye bivanye n&rsquo;uko hari ivyo bamaze kwikuramwo ko atari ivyabo. Twijukire guhuza imico n&rsquo;imigenzo vya kera n&rsquo;ibigezweho.\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Donavine Uwimana, umunyamabanga mpuzabikorwa w&rsquo;ishirahamwe ryishinze guteza imbere ineza y&rsquo;ingo n&rsquo;imiryango ABUBEF nawe ati: \u00ab\u00a0Kutavugira mu ngo ibijanye n&rsquo;imibonano mpuzabitsina, bituma abigeme batamenya ingene bigenza iyo batewe. Gutwikurura (vyerekana ko gukora imibano mpuzabitsina bibujijwe ku bigeme gusa imbere y&rsquo;ubugeni, bikirengagizwa ku muhungu), kwipfuza kuvyara abahungu gusa n&rsquo;iyindi mico n&rsquo;imigenzo irabangamira abakenyezi n&rsquo;abigeme.\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Kubwiwe, harakenewe ibiganiro bisuzuma imico iduteza imbere kugira ngo ikomezwe, nayo iyidusubiza inyuma ihinyanyurwe.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-12-22-at-13.02.50.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8012\" style=\"width:468px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-12-22-at-13.02.50.jpeg 1024w, https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-12-22-at-13.02.50-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-12-22-at-13.02.50-768x576.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>\u00ab\u00a0Abagabo barakwiye kwemera ukungana kw&rsquo;ibitsina\u00a0\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Marie Kinyabuku, umuhuzabikorwa w\u2019urunani rw\u2019abakenyezi baharanira gutsimabataza amahoro mu Burundi (coordinatrice du r\u00e9seau femmes et paix), we agira ati: \u00ab\u00a0Ivyisungwa mu mico n\u2019imigenzo ntibisigura ko umukenyezi atari afise ico yari guterera, ahubwo yakorera mu gitutu c&rsquo;umugabo. Umukenyezi yarerekanye ko hari ico ashoboye kuva atanguye guhabwa uburenganzira bwo gutora no kwitoza. Abagabo barakwiye kwemera ukungana kw&rsquo;ibitsina.\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Amera nk\u2019uwutemera ibijanye n\u2019ukungana kw\u2019ibitsina, Judica\u00ebl Elidge, umuserukizi w&rsquo;igisata ca ONU citaho igwirirana ry&rsquo;abantu UNFPA, we avuga ati: \u00ab\u00a0Sinibaza ko imico n&rsquo;imigenzo yose ikubagura abakenyezi, nitwige kumenya impamvu yashizweho. Bivanye n&rsquo;akame ka muntu (nature humaine), nta kintu na kimwe dushobora gukora kugira ngo tunganishe umuhungu n&rsquo;umukobwa\u00a0ibice 50% ku 50% kuko baratandukanye. Ahubwo twese hamwe dukwiye kumenya ico ari co ikubagura rifatiye ku mico n&rsquo;imigenzo, hanyuma turigwanye, umwe wese ahabwe ikibanza kiberanye n&rsquo;ubushobozi bwiwe.\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Mwomenya ko ivyo vyashikirijwe ku wa 8 Kigarama 2023 mu rukurikirane rw&rsquo;ibikorwa vy&rsquo;iminsi 16 yahariwe kugwanya amabi akorerwa abakenyezi n&rsquo;abigeme bishigikiwe n&rsquo;Ubuserukizi bw&rsquo;Ubumwe bwa Buraya mu Burundi, aho ishirahamwe rihurikiyemwo abakenyezi bize ivy&rsquo;amategeko bari batunganije ibiyago vyo kurabira hamwe uruhara rw&rsquo;imico n&rsquo;imigenzo n\u2019ikibanza umukenyezi afise mu bijanye no gufata ingingo no mu mabi akorerwa abakenyezi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-cyan-bluish-gray-background-color has-background\"><strong>Kino gisomwa canditswe na Irambona Willy Frid<\/strong>,\u00a0<strong>yize<\/strong>\u00a0<strong>kuri Kaminuza y\u2019Uburundi, mu gisata cigisha ibijanye n\u2019ugutumatumanako amakuru<\/strong>,\u00a0<strong>umwe mu banyeshure ikinyamakuru Jimbere Magazine cakiriye mu ntumbero<\/strong>\u00a0<strong>yo kwimenyereza umwuga wo kumenyesha amakuru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu Burundi abakenyezi n\u2019abigeme barahohoterwa mu buryo butandukanye bagasinzikarizwa umubiri, bagaturubikwa canke bagasuzugurwa haba mu ngo, mu kibano eka mbere no mu nzego zifata ingingo. Ibiharuro vyashizwe ahabona mu rukurikirane rw\u2019iminsi 16 yahariwe kugwanya amabi akorerwa abakenyezi vyerekana ko abakenyezi n&rsquo;abigeme barenga 281 ari bo bamaze gukorerwa amabi afatiye ku gitsina mu Burundi kuva mu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8011,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[647],"tags":[235,648],"coauthors":[34],"class_list":["post-8009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agateka-kabakenyezi","tag-amabi-akorerwa-abakenyezi","tag-imico"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8013,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8009\/revisions\/8013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8009"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}