{"id":7302,"date":"2022-08-10T17:33:26","date_gmt":"2022-08-10T15:33:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jimbere.org\/amayagwa\/?p=7302"},"modified":"2022-08-10T17:36:03","modified_gmt":"2022-08-10T15:36:03","slug":"ubwoko-indwi-bushasha-ibiharage-burahonjwa-abenegihugu-bwemezwe-kurimwa-burundi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/ubwoko-indwi-bushasha-ibiharage-burahonjwa-abenegihugu-bwemezwe-kurimwa-burundi\/","title":{"rendered":"Ubwoko \u00a0indwi \u00a0bushasha bw\u2019ibiharage buriko burahonjwa n\u2019abenegihugu kugira bwemezwe kurimwa"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Kuva ku wa 28 gushika ku wa 30 Ruheshi 2022, igisata gikora ubushakashatsi ku mbuto z\u2019ibiharage muri Isabu hamwe n\u2019ikigo kijejwe kwemeza imbuto ko zibereye kurimwa ONCCS &nbsp;bari mu gikorwa co guhonja abanegihugu batandukanye bo mu karere ka Kirimiro, Kumoso na Mugamba ku bwoko &nbsp;7 &nbsp;bw\u2019imbuto bushasha bw\u2019ibiharage Isabu iheruka gukorako ivyigwa kugirango barabe ko bwokwemezwa gutyo butangure kurimwa mu Burundi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ubwo bwoko bwose buri mu mugwi w\u2019ibiharage bigufi (DAB). Bitandukaniye ku bunini, ku mabara no ku mforo yavyo. Nta mazina bwite yavyo biratorerwa kuko bitaremezwa n\u2019ikigo kibijejwe. Inyuma y\u2019ubushakashatsi bwakozwe mu kigo Isabu ku bwoko 185 bushasha bw\u2019ibiharage bwari bwavuye mu kigo mpuzamakungu kijejwe guteza imbere ibiterwa mbumbarugo (CIAT), basanze ububereye kurimwa mu Burundi ari ubwoko 7 gusa, nk\u2019uko bishikirizwa na Eric Nduwarugira arongoye igisata c\u2019ubushakashatsi ku giterwa c\u2019ibiharage muri Isabu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ivyo biharage vyateragiwe mu mpera z\u2019ukwezi kwa Ntwarante, vyimburwa ku wa 14 Ruheshi 2022. Vyabonetse ko vyera kare, gutyo bikaba vyofasha abarimyi kuvyikorako mu gihe gito hamwe boba babirimye. Inyuma y\u2019ivyigwa vyakozwe, Eric Nduwarugira avuga ko, hampande yuko ivyo biharage vyera ningoga, basanze birinda ingwara kandi vyimbuka neza mu turere dutandukanye, na canecane mu biyaya bibayabaye no mu biyaya vyo hasi. Agira ati&nbsp;: <em>\u00ab&nbsp;Hasigaye gusa ko ikigo ONCCS kivyemeza hanyuma abarimyi batangure kubirima no kubishira kw\u2019isoko bazi neza ko vyemewe n\u2019amategeko.&nbsp;\u00bb<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uruhara rw\u2019abenegihugu rurakomeye mw\u2019iyemezwa ryizo mbuto<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Abenegihugu batandukanye&nbsp;b\u2019i Murongwe muri komine Mutaho mu ntara ya Gitega (Kirimiro), ab\u2019i Bukemba mu ntara ya Rutana (Kumoso)&nbsp; n\u2019ab\u2019 i Gisozi mu ntara ya Mwaro (Mugamba) : abagore n\u2019abagabo, abato n\u2019abakuze barahonjeje kuri ivyo biharage ikigo Isabu cakozeko ubushakashatsitsi kugira bumve ko vyokwemezwa kurimwa mu Burundi. Ubwo butandukane bw\u2019abavyumvirije rero ngo ni ukugira baronke ivyiyumviro bitandukanye kuko abantu badashima kumwe bivanye n\u2019aho bari n\u2019imyaka bafise nk\u2019uko bivugwa na Eric Nduwarugira.<\/p>\n\n\n\n<p>Hakizimana Gaspard arongoye igisata kijejwe kwemeza ibiterwa mu kigo ONCCS amenyesha ko mu vyo baraba harimwo uko izo mbuto ziboneka uzirabishije ijisho zitarakinjikwa, ko biryoshe umuntu abifunguye, ko bifise akanovera canke bitagafise, umwanya bimara bitetswe, ukuntu bikakama, amazi akoreshwa kugira bishe, ukuntu umufa uba umeze mu gihe bihiye, ko bishaya canke bidashaya n\u2019ibindi. Agira ati&nbsp;:&nbsp;<em>\u00ab&nbsp;Mu kwemeza imbuto tubanza gukorera ku vyiyumviro vy\u2019abarimyi abadandaza n\u2019ababifungura. Bakavyumviriza hanyuma bakatubwira uko bumva bimeze, bakanabitorera amazina mu kirundi. Turaheza tukisunga ivy\u2019abenegihugu batubwiye ko bisa n\u2019ivy\u2019abashakashatsi bavuga. Tukabona kuvyemeza canke kubisubiza inyuma.&nbsp;\u00bb<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Claudine Niyonsaba umurimyi w\u2019i Bukemba, avuga ko iyo abarimyi babahaye akaryo ko kwumviriza no gutanga ivyiyumviro ku mbuto nshasha ziba zivuye kugeragezwa n\u2019abashakashatsi bituma na bo barima canke basuma ubwoko bw\u2019imbuto bazi kandi bakunda kuko baba baragize uruhara mu kwemeza izo mbuto.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Akabirya: ivyo biharage bigwiriyemwo icunyunyu ca fer na zinc\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hampande yuko ibiharage vyose bihuriye kuri ndemamubiri, nsanganyangaburo na ntanganguvu, ubwo bwoko bushasha bw\u2019ibiharage buriko burasuzumwa ngo bwemezwe burafise akabirya busumbije ibindi kuko bwikwije ku vyunyunyu vya zinc na fer. Ivyo na vyo bikaba bifise akamaro kanini ku magara y\u2019abantu harimwo no kwirinda gufungura nabi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerekana akamaro k\u2019ivyo vy\u2019unyunyu n\u2019impamvu vyokwemezwa kugira birimwe, Eric Nduwarugira avuga ko icunyunyu ca fer congereza amaraso abantu bitereye mu myaka hamwe n\u2019abakenyezi bibungeze. Na yo icunyunyu ca Zinc, gifasha abakiri bato na canecane abana bakiri ku ntebe y\u2019ishure gufata neza ku mutwe ivyo biga bagatako bakabitahura. Anavuga kandi ko ico cunyunyu ca&nbsp; fer kinafasha abakuze na cane cane abagabo mu bijanye n\u2019irondoka.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu Burundi rero kugeza ubu, ibiharage bimaze kwemezwa ko bikwije amategeko yo kurimwa bikaba bishika ubwoko 52. Ikigo ONCCS, kikaba kigiye kwihweza ivyiyumviro cahawe n\u2019abenegihugu bahonjeje k\u2019ubwo bundi bwoko 7 bushasha, nicabwemeza buzoca bukwira ubwoko 59 bw\u2019ibiharage bwemewe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuva ku wa 28 gushika ku wa 30 Ruheshi 2022, igisata gikora ubushakashatsi ku mbuto z\u2019ibiharage muri Isabu hamwe n\u2019ikigo kijejwe kwemeza imbuto ko zibereye kurimwa ONCCS &nbsp;bari mu gikorwa co guhonja abanegihugu batandukanye bo mu karere ka Kirimiro, Kumoso na Mugamba ku bwoko &nbsp;7 &nbsp;bw\u2019imbuto bushasha bw\u2019ibiharage Isabu iheruka gukorako ivyigwa kugirango barabe ko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[215],"tags":[583],"coauthors":[189],"class_list":["post-7302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uburimyi","tag-ibiharage"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7302"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7306,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302\/revisions\/7306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7302"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=7302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}