{"id":4736,"date":"2020-01-23T11:18:23","date_gmt":"2020-01-23T10:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jimbere.org\/amayagwa\/?p=4736"},"modified":"2021-01-27T15:18:31","modified_gmt":"2021-01-27T14:18:31","slug":"akaranga-ingene-imyambaro-mu-burundi-yagiye-irahindagurika-kahise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/akaranga-ingene-imyambaro-mu-burundi-yagiye-irahindagurika-kahise\/","title":{"rendered":"Ingene imyambaro mu Burundi yagiye irahindagurika"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Mu Burundi, imyambaro y\u2019abigeme n\u2019abakenyezi yagiye irahindagurika bivanye n\u2019iterambere igihugu kiba kigezemwo. Muri ino nkuru turabereka inyambaro zagiye ziraranga ibihe bikurubikuru vy\u2019Uburundi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dufatiye ku vyo Yohani Gahama yanditse mu gitabu ciwe citwa \u2018\u2019Les v\u00eatements en ficus au Burundi ancien\u2019\u2019 (Impuzu z\u2019ibiti mu Burundi bwa\nkera) atubwira ko umugore yambara umukenyero n\u2019umutamana munini washobora\nn\u2019ugufuka umwana ahetse. Yarambara urutezo iyo avyaye. Mu gushaza yambara\nubudede n\u2019ubuyeye mw\u2019izosi, imiringa ku maboko na yo ku maguru yambara\ninyerere.<\/p>\n\n\n\n<p>Umugore afise umugabo yifise yagira imyambaro ibiri: impuzu\nz\u2019inkoranwa n\u2019impuzu z\u2019inkesha zambarwa ku minsi mikuru. Abakenyezi bahumuye\nbari bafise gushaza kwabo bisangije aho bambara inyerere nyinshi ku maguru,\nbakambara n\u2019impuzu y\u2019ubuyonga n\u2019iyindi mpuzu y\u2019ibidorodomvyi hejuru ya vyose. <\/p>\n\n\n\n<p>Abana b\u2019abakobwa bakiri bato bambara ibikwemu bakenyerera haruguru\ny\u2019igikiriza na yo abana bataragera mu bigero bagenda amenya, bakambara gusa\nutuntu mw\u2019izosi two gushaza nk\u2019utudede, uduhete n\u2019uduheko. Aho hari ku ntwaro\nya cami, imbere y\u2019uko abazungu baza. Ni ho abarundi bambara impuzu z\u2019ibiti.\nAbazungu bamaze kuza, ni ho baca basubiriza impuzu z\u2019ibiti n\u2019impuzu zihinguwe\nmw\u2019ipampa (1900-1970).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inyuma y\u2019intwaro ya cami\nho bambara gute?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jacqueline Ndayisaba, uwahoze ari umunyeshure wo muri kaminuza y\u2019Uburundi\nyarakoze amatohoza ku bijanye n\u2019inyambaro. Tuvuze ubu, duhera mu 1970 gushika\nuno munsi aho inyambaro yagiye irahindagurika bikabije. <\/p>\n\n\n\n<p>Muri iyo myambaro harimwo <em>kibarananyovu<\/em>:\nNi impuzu zigizwe n\u2019imvutano n\u2019umutamana bidasa. Dufatiye ku nsiguro y\u2019ayo\nmajambo <em>ikibara n\u2019inyovu<\/em>, umugore\nazambaye yaba ashatse kwerekana yuko afise aho arima n\u2019aho aragira ibitungwa. <\/p>\n\n\n\n<p>Mu 1987, impuzu y\u2019abagore yari iharawe yari ngarukiragihugu (kuko\nyahuriranye n\u2019umuzo wa repuburika ya gatatu, aho mu gihugu havugwa Inama\nngarukiragihugu). Iyo mpuzu yarera imbere, inyuma na ho ikagira umubiri\nukakaraye, unyagara nk\u2019akamwanya uyikozeko. <\/p>\n\n\n\n<p>N\u2019imbere yuko haza ivyo kwambara amakanzu yera ku bugeni, abageni\nBambara ico bita <em>kibuga <\/em>canke <em>ishiti<\/em>: zikaba zari imvutano zera\nderere, abandi na bo bazita kibuga ca Bagaza kuko zasohotse ku ntwaro ya\nBagaza. Nya mvutano bakunda kuzambarana n\u2019udupira bita <em>muhagat\u00e9be<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Abagore bo mu kinjana ca mirongo ibiri na rimwe\nbashaza gute?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umuntu agiye arihweza\nmu manza zitandukanye, turabona yuko imideri yagiye irajana n\u2019ibihe, aho mbere\nno mu manza z\u2019impfu usanga umugore canke umukobwa yambaye ipantaro. Nayo\ninyambaro ya Ngazingazi ni yo yashoboye kugumaho kuva 1970, nayo ikaba ari\nuburyo bwo kwambara &nbsp;ibitenge bibiri\nubisumbanije, kimwe kikaba kirekire ikindi kikaba kigufi, kikagarukira hepfo\ngato y\u2019ikibuno.<\/p>\n\n\n\n<p>Naho biri uko ntibibuza ko iyo mpinduka ifatiye ku kuntu umuntu yambara iguma itera imbere ariko yisunga imideri ya kera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background has-cyan-bluish-gray-background-color\">  <strong>Inkuru yatororokanijwe na Peace Sekamwese, ariko arimenyereza mu <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.jimbere.org\/burundi-presse-unicef-jimbere-enfants-journalism\/\" target=\"_blank\">Ruganda rwa Jimbere mu mugambi wa Unicef wo kuyaga ibijanye n\u2019agateka k\u2019abana mu Burundi<\/a>.<\/strong>       <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu Burundi, imyambaro y\u2019abigeme n\u2019abakenyezi yagiye irahindagurika bivanye n\u2019iterambere igihugu kiba kigezemwo. Muri ino nkuru turabereka inyambaro zagiye ziraranga ibihe bikurubikuru vy\u2019Uburundi. Dufatiye ku vyo Yohani Gahama yanditse mu gitabu ciwe citwa \u2018\u2019Les v\u00eatements en ficus au Burundi ancien\u2019\u2019 (Impuzu z\u2019ibiti mu Burundi bwa kera) atubwira ko umugore yambara umukenyero n\u2019umutamana munini washobora n\u2019ugufuka umwana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[486,211],"tags":[380],"coauthors":[34],"class_list":["post-4736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ijwi-ryabana","category-imicokama","tag-akaranga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4736"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4739,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4736\/revisions\/4739"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4736"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}