{"id":4021,"date":"2019-09-19T12:57:10","date_gmt":"2019-09-19T10:57:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jimbere.org\/amayagwa\/?p=4021"},"modified":"2019-09-24T11:05:58","modified_gmt":"2019-09-24T09:05:58","slug":"burundi-abana-ubumuga-ishure","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/burundi-abana-ubumuga-ishure\/","title":{"rendered":"Burundi : abagendana ubumuga baracahura n&rsquo;intambamyi kw&rsquo;ishure"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp;<strong>Kudahabwa agaciro aho baherereye, kubura vyankenerwa, kwiga ntibaronke ubuzi, ni bimwe mu bibazo abagendana ubumuga bagira bigatuma batiga ngo batere intambwe nk\u2019abandi. Vyashikirijwe mu ruganda rwo guhanahana ivyiyumviro ku ndero idakumira, rwatunganijwe n\u2019ikinyamakuru Jimbere, gifashwe mu mugongo na \u00ab\u00a0Coop\u00e9ration Fran\u00e7aise\u00a0\u00bb mu ntumbero yo kurabira hamwe ibimaze gukorwa hamwe n&rsquo;ivyokorwa mu guha ikibanza gishemeye igisata c\u2019indero idakumira mu Burundi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p> Kuri uwu wa 18 Nyakanga , ikinyamakuru Jimbere cakoresheje uruganda rushingiye ku ndero y\u2019abagendana ubumuga mu Burundi. Hari kuri Martha&nbsp; Hotel aho&nbsp; abatumire&nbsp;&nbsp; nka Ruben Karorero yaserukiye ubushikiranganji bw\u2019indero, Nusura Hassan, umuyobozi w\u2019ishure nderabigisha ENS, Emmanuel Ndayipfukamiye, aserukira imbere y\u2019amategeko ihuriro ry\u2019ibigo vy\u2019abagendana ubumuga mu Burundi RCPHB, umukuru w\u2019ishirahamwe riharanira agateka k\u2019abanyamwema OPAB, Mo\u00efse Nkengurutse&nbsp; baribakoranye tutibagiye abagendana ubumuga bahurikiye mu mashirahamwe atandukanye.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zimwe mu nzitizi\nzashikirijwe <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u00efse Nkengurutse ni umunyamwema . Amenyesha ko kuba hakiri\nabanyeshure n\u2019abigisha&nbsp; bakibafata nk&rsquo;uko\numenga si abantu nk\u2019abandi ngo bituma adebukirwa mbere n\u2019agatima ko kubandanya\nishure kagateba kagahera. Akagira ati :\u00ab <em>Ub<\/em><em>unyamwema bufata urukoba\nariko mu mutwe ntibushikayo \u00bb. <\/em>Akavuga rero ko abo bose\nbakibabona nk\u2019abakehabwenge, ko bihenda. Yitanzeko akarorero aho yamenyesheje\nko yarangije ishure nderabigisha ENS kandi adasubiyemwo.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0Ruben Karorero aserukira imbere y\u2019amategeko ihuriro ry\u2019ibigo vy\u2019abagendana ubumuga mu Burundi aremeza ko hakiri abigisha babona abana bagendana ubumuga aho kubatera intege bakazibaca.\u00a0 ku vyerekeye ibikoresho vyankenerwa ku mashure ngo ntibikwiye, aho ni nk\u2019ibitabu vy\u2019abatabona, amamashini. Hageze ku buzi naho nyene ingorane zirarushiriza. Ivyo bikaba bigaragarira mu mpampuro usanga zisabwa iyo umuntu agiye kurondera akazi nk\u2019izemeza ko umuntu atabumuga afise. <\/p>\n\n\n\n<p>Asa n\u2019uwumwunganira, Gilbert Bizimungu, umushingwabikorwa mw\u2019iryo\nhuriro we agira ati: <em>\u00ab<\/em><em> Haracariho ikibazo c\u2019uko abiga ivy\u2019ukwigisha&nbsp;\nbatabigisha ingene bofata abana bagendana ubumuga. Umwana araja kwiga\nkure kandi ku mutumba iwabo hari ishure<\/em><em>\u00bb<\/em>.\nAkamenyesha ko uburyo ayo mashure yubatse bitorohereza\nabamugaye.<\/p>\n\n\n\n<p>Christine Manirampa, umwe mu bamugaye baribitavye iryo koraniro, ati: <em>\u00ab Bimwe mu bidutera kudebukirwa ni uko tubona umenga nta kazoza. Kuki mu batanga ubuzi tutigera twumva ngo&nbsp; abamugaye&nbsp; bari \u00ab\u00a0vivements encourag\u00e9s\u00a0\u00bb ?Ni uko tudashoboye canke atabaramara amashure bagendana ubumuga bahari ? N\u2019 amashirahamwe akomakomeye nka za ONG&nbsp; atwizeye twokorana kandi tugashobora \u00bb <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ni ibiki bimaze gukorwa<\/strong><strong>?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nk\u2019uko vyamenyeshejwe na Ruben Karorero yari yaserukiye ubushikiranganji bw\u2019indero, amashure agera kuri&nbsp; 31 y\u2019akarorero yarubatswe mu ntumbero yo guha ikibanza kibereye abagendana ubumuga. Muri iyo ntumbero nyene, ngo abigisha&nbsp; 126 baramaze guhabwa inyigisho zishingiye ku buhinga bwokwisungwa bariko barigisha abamugaye. Yanamenyesheje kandi ko uburyo bwatangwa na Reta bushigikira abamugaye bwavuye ku miriyoni 47 buja ku miriyoni 170.<\/p>\n\n\n\n<p>Nayo Nusura Hassan, umuyobozi w\u2019ishure nderabigisha ENS, nawe nyene\nashikiriza&nbsp; ko hari ivyakozwe naho\nintambwe ikiriho. Avuga ko kuva mu mwaka wa 2016, hatanguye gutangwa inyigisho\nzishingiye ku kuntu abagendana ubumuga bofatwa mu gihe bari mw\u2019ishure. Si ivyo\ngusa, yanibukije ko iryo shure ayoboye ryatowe mu mashure&nbsp; y\u2019akarorero azokwakira abagendana ubumuga,\naho mbere nubu hitezwe abanyeshure 3 bazoza gutangura mu 1400&nbsp; bamugaye bari bakoze ikibazo ca Reta.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ibindi bikwiye gukorwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nubwo\nhari ibimaze kurangurwa ngo haracibonekeza&nbsp;\nibisika (intambamyi) mu ndero y\u2019abamugaye. Ivyo navyo kugira ngo\nbikurwe, bisabwa ko uwo ari we wese abigiramwo uruhara , nk\u2019uko&nbsp; Donatien Barumwete aserukira ishirahamwe&nbsp; \u00ab Nouvelle vision face au handicap \u00bb\nyabimenyesheje.&nbsp; Ngo birasabwa ko hakorwa\nrusasuma y\u2019abagendana ubumuga, hakabaho ibiharuro bizwi kuko kubwiwe abamugaye\natari aba bari mu mashure gusa, hashobora no kuba hari n\u2019abakiri mu mbari\nbatanazwi. Ivyo biharuro bihari rero, Reta ngo yoheza ikabikorerako gutyo\nibindi vyiyumviro vyo kubashigikira mu buryo butandukanye bikogera aho.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u2019abagendana\nubumuga nyene ngo barakwiye kwiyemera bakumva ko bari mu bandi uko biri kwose,\nkanatsinda ngo barashoboye. Akarorero katanzwe kuri Daniel Ntiranyibagira\nagendana ubuhumyi&nbsp; ariko bitamubujije ko\naba umwigisha w\u2019abandi mbere na kaminuza arashirako.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruben Karorero akaba yashimye itunganywa ry\u2019urwo ruganda ariko kandi akanamenyesha ko, mu ntumbero yo kworohereza abamugaye, ubushikiranganji bw\u2019indero bugiye gusaba ko reta yokurako amakori abinjiza ibikoresho bikenerwa n\u2019abagendana ubumuga ari nk\u2019udukinga, vya bitabu vy\u2019abatabona \u00abBraille\u00bb, imbago, n\u2019ibindi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Kudahabwa agaciro aho baherereye, kubura vyankenerwa, kwiga ntibaronke ubuzi, ni bimwe mu bibazo abagendana ubumuga bagira bigatuma batiga ngo batere intambwe nk\u2019abandi. Vyashikirijwe mu ruganda rwo guhanahana ivyiyumviro ku ndero idakumira, rwatunganijwe n\u2019ikinyamakuru Jimbere, gifashwe mu mugongo na \u00ab\u00a0Coop\u00e9ration Fran\u00e7aise\u00a0\u00bb mu ntumbero yo kurabira hamwe ibimaze gukorwa hamwe n&rsquo;ivyokorwa mu guha ikibanza gishemeye igisata c\u2019indero [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":33,"featured_media":4022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[205],"tags":[300,304,305],"coauthors":[231],"class_list":["post-4021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-indero","tag-mineduc","tag-opab","tag-rcphb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/33"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4021"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4056,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4021\/revisions\/4056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4021"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jimberemag.org\/amayagwa\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}